This overlay will guide you through the buttons:

| |
|
Shloka 1
श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अयोध्याकाण्डे सप्तनवतितम: सर्गः ॥२-९७॥

PADACHEDA

श्रीमत्-वाल्मीकिय-रामायणे अयोध्या-काण्डे सप्तनवतितमः सर्गः ॥२॥

TRANSLITERATION

śrīmat-vālmīkiya-rāmāyaṇe ayodhyā-kāṇḍe saptanavatitamaḥ sargaḥ ..2..
Shloka 1
सुसंरब्धं तु सौमित्रिं लक्ष्मणं क्रोधमूर्च्छितम्। रामस्तु परिसान्त्व्याथ वचनं चेदमब्रवीत् ॥ २.९७.१ ॥

PADACHEDA

सु संरब्धम् तु सौमित्रिम् लक्ष्मणम् क्रोध-मूर्च्छितम्। रामः तु परिसान्त्व्य अथ वचनम् च इदम् अब्रवीत् ॥ २।९७।१ ॥

TRANSLITERATION

su saṃrabdham tu saumitrim lakṣmaṇam krodha-mūrcchitam. rāmaḥ tu parisāntvya atha vacanam ca idam abravīt .. 2.97.1 ..
Shloka 2
किमत्र धनुषा कार्यमसिना वा सचर्मणा। महेष्वासे महाप्राज्ञे भरते स्वयमागते ॥ २.९७.२ ॥

PADACHEDA

किम् अत्र धनुषा कार्यम् असिना वा स चर्मणा। महा-इष्वासे महा-प्राज्ञे भरते स्वयम् आगते ॥ २।९७।२ ॥

TRANSLITERATION

kim atra dhanuṣā kāryam asinā vā sa carmaṇā. mahā-iṣvāse mahā-prājñe bharate svayam āgate .. 2.97.2 ..
Shloka 3
पितु: सत्यं प्रतिश्रुत्य हत्वा भरतमागतम्। किं करिष्ऺयामि राज्येन सापवादेन लक्ष्मण ॥ २.९७.३ ॥

PADACHEDA

पितुः सत्यम् प्रतिश्रुत्य हत्वा भरतम् आगतम्। किम् करिष्ठामि राज्येन स अपवादेन लक्ष्मण ॥ २।९७।३ ॥

TRANSLITERATION

pituḥ satyam pratiśrutya hatvā bharatam āgatam. kim kariṣṭhāmi rājyena sa apavādena lakṣmaṇa .. 2.97.3 ..
Shloka 4
यद्द्रव्यं बान्धवानां वा मित्राणां वा क्षये भवेत्। नाहं तत् प्रतिगृह्णीयां भक्षान् विषकृतानिव ॥ २.९७.४ ॥

PADACHEDA

यत् द्रव्यम् बान्धवानाम् वा मित्राणाम् वा क्षये भवेत्। न अहम् तत् प्रतिगृह्णीयाम् भक्षान् विष-कृतान् इव ॥ २।९७।४ ॥

TRANSLITERATION

yat dravyam bāndhavānām vā mitrāṇām vā kṣaye bhavet. na aham tat pratigṛhṇīyām bhakṣān viṣa-kṛtān iva .. 2.97.4 ..
Shloka 5
धर्ममर्थं च कामं च पृथिवीं चापि लक्ष्मण। इच्छामि भवतामर्थे एतत् प्रतिश्रृणोमि ते ॥ २.९७.५ ॥

PADACHEDA

धर्मम् अर्थम् च कामम् च पृथिवीम् च अपि लक्ष्मण। इच्छामि भवताम् अर्थे एतत् प्रतिश्रृणोमि ते ॥ २।९७।५ ॥

TRANSLITERATION

dharmam artham ca kāmam ca pṛthivīm ca api lakṣmaṇa. icchāmi bhavatām arthe etat pratiśrṛṇomi te .. 2.97.5 ..
Shloka 6
भ्रातऽणां सङ्ग्रहार्थं च सुखार्थं चापि लक्ष्मण। राज्यमप्यहमिच्छामि सत्येनायुधमालभे ॥ २.९७.६ ॥

PADACHEDA

भ्रातर् सङ्ग्रह-अर्थम् च सुख-अर्थम् च अपि लक्ष्मण। राज्यम् अपि अहम् इच्छामि सत्येन आयुधम् आलभे ॥ २।९७।६ ॥

TRANSLITERATION

bhrātar saṅgraha-artham ca sukha-artham ca api lakṣmaṇa. rājyam api aham icchāmi satyena āyudham ālabhe .. 2.97.6 ..
Shloka 7
नेयं मम मही सौम्य दुर्ल्लभा सागराम्बरा। नहीच्छेयमधर्मेण शक्रत्वमपि लक्ष्मण ॥ २.९७.७ ॥

PADACHEDA

न इयम् मम मही सौम्य दुर्ल्लभा सागराम्बरा। नहि इच्छेयम् अधर्मेण शक्र-त्वम् अपि लक्ष्मण ॥ २।९७।७ ॥

TRANSLITERATION

na iyam mama mahī saumya durllabhā sāgarāmbarā. nahi iccheyam adharmeṇa śakra-tvam api lakṣmaṇa .. 2.97.7 ..
Shloka 8
यद्विना भरतं त्वां च शत्रुघ्नं चापि मानद। भवेन्मम सुखं किञ्चिद्भस्म तत् कुरुतां शिखी ॥ २.९७.८ ॥

PADACHEDA

यत् विना भरतम् त्वाम् च शत्रुघ्नम् च अपि मानद। भवेत् मम सुखम् किञ्चिद् भस्म तत् कुरुताम् शिखी ॥ २।९७।८ ॥

TRANSLITERATION

yat vinā bharatam tvām ca śatrughnam ca api mānada. bhavet mama sukham kiñcid bhasma tat kurutām śikhī .. 2.97.8 ..
Shloka 9
मन्येऽहमागतोऽयोध्यां भरतो भ्रातृवत्सल:। मम प्राणात् प्रियतर: कुलधर्ममनुस्मरन् ॥ २.९७.९ ॥

PADACHEDA

मन्ये अहम् आगतः अयोध्याम् भरतः भ्रातृ-वत्सलः। मम प्राणात् प्रियतरः कुल-धर्मम् अनुस्मरन् ॥ २।९७।९ ॥

TRANSLITERATION

manye aham āgataḥ ayodhyām bharataḥ bhrātṛ-vatsalaḥ. mama prāṇāt priyataraḥ kula-dharmam anusmaran .. 2.97.9 ..
Shloka 10
श्रुत्वा प्रव्राजितं मां हि जटावल्कलधारिणम्। जानक्या सहितं वीर त्वया च पुरुषर्षभ ॥ २.९७.१० ॥

PADACHEDA

श्रुत्वा प्रव्राजितम् माम् हि जटा-वल्कल-धारिणम्। जानक्या सहितम् वीर त्वया च पुरुष-ऋषभ ॥ २।९७।१० ॥

TRANSLITERATION

śrutvā pravrājitam mām hi jaṭā-valkala-dhāriṇam. jānakyā sahitam vīra tvayā ca puruṣa-ṛṣabha .. 2.97.10 ..
Shloka 11
स्नेहेनाक्रान्तहृदय: शोकेनाकुलितेन्द्रिय:। द्रष्टुमभ्यागतो ह्येष भरतो नान्यथा गत: ॥ २.९७.११ ॥

PADACHEDA

स्नेहेन आक्रान्त-हृदयः शोकेन आकुलित-इन्द्रियः। द्रष्टुम् अभ्यागतः हि एष भरतः न अन्यथा गत ॥ २।९७।११ ॥

TRANSLITERATION

snehena ākrānta-hṛdayaḥ śokena ākulita-indriyaḥ. draṣṭum abhyāgataḥ hi eṣa bharataḥ na anyathā gata .. 2.97.11 ..
Shloka 12
अम्बां च कैकयीं रुष्य परुषं चाप्रियं वदन्। प्रसाद्य पितरं श्रीमान् राज्यं मे दातुमागत: ॥ २.९७.१२ ॥

PADACHEDA

अम्बाम् च कैकयीम् रुष्य परुषम् च अप्रियम् वदन्। प्रसाद्य पितरम् श्रीमान् राज्यम् मे दातुम् आगत ॥ २।९७।१२ ॥

TRANSLITERATION

ambām ca kaikayīm ruṣya paruṣam ca apriyam vadan. prasādya pitaram śrīmān rājyam me dātum āgata .. 2.97.12 ..
Shloka 13
प्राप्तकालं यदेषोऽस्मान् भरतो द्रष्टुमिच्छति। अस्मासु मनसाप्येष नाप्रियं किञ्चिदाचरेत् ॥ २.९७.१३ ॥

PADACHEDA

प्राप्त-कालम् यत् एषः अस्मान् भरतः द्रष्टुम् इच्छति। अस्मासु मनसा अपि एष न अप्रियम् किञ्चिद् आचरेत् ॥ २।९७।१३ ॥

TRANSLITERATION

prāpta-kālam yat eṣaḥ asmān bharataḥ draṣṭum icchati. asmāsu manasā api eṣa na apriyam kiñcid ācaret .. 2.97.13 ..
Shloka 14
विप्रियं कृतपूर्वं ते भरतेन कदा नु किम्। ईदृशं वा भयं तेऽद्य भरतं योऽत्र शङ्कसे ॥ २.९७.१४ ॥

PADACHEDA

विप्रियम् कृत-पूर्वम् ते भरतेन कदा नु किम्। ईदृशम् वा भयम् ते अद्य भरतम् यः अत्र शङ्कसे ॥ २।९७।१४ ॥

TRANSLITERATION

vipriyam kṛta-pūrvam te bharatena kadā nu kim. īdṛśam vā bhayam te adya bharatam yaḥ atra śaṅkase .. 2.97.14 ..
Shloka 15
नहि ते निष्ठुरं वाच्यो भरतो नाप्रियं वच:। अहं ह्यप्रियमुक्त: स्यां भरतस्याप्रिये कृते ॥ २.९७.१५ ॥

PADACHEDA

नहि ते निष्ठुरम् वाच्यः भरतः न अप्रियम् वचः। अहम् हि अप्रिय-मुक्तः स्याम् भरतस्य अप्रिये कृते ॥ २।९७।१५ ॥

TRANSLITERATION

nahi te niṣṭhuram vācyaḥ bharataḥ na apriyam vacaḥ. aham hi apriya-muktaḥ syām bharatasya apriye kṛte .. 2.97.15 ..
Shloka 16
कथं नु पुत्रा: पितरं हन्यु: कस्याञ्चिदापदि। भ्राता वा भ्रातरं हन्यात् सौमित्रे प्राणमात्मन: ॥ २.९७.१६ ॥

PADACHEDA

कथम् नु पुत्राः पितरम् हन्युः कस्याञ्चिद् आपदि। भ्राता वा भ्रातरम् हन्यात् सौमित्रे प्राणम् आत्मनः ॥ २।९७।१६ ॥

TRANSLITERATION

katham nu putrāḥ pitaram hanyuḥ kasyāñcid āpadi. bhrātā vā bhrātaram hanyāt saumitre prāṇam ātmanaḥ .. 2.97.16 ..
Shloka 17
यदि राज्यस्य हेतोस्त्वमिमां वाचं प्रभाषसे। वक्ष्यामि भरतं दृष्ट्वा राज्यमस्मै प्रदीयताम् ॥ २.९७.१७ ॥

PADACHEDA

यदि राज्यस्य हेतोः त्वम् इमाम् वाचम् प्रभाषसे। वक्ष्यामि भरतम् दृष्ट्वा राज्यम् अस्मै प्रदीयताम् ॥ २।९७।१७ ॥

TRANSLITERATION

yadi rājyasya hetoḥ tvam imām vācam prabhāṣase. vakṣyāmi bharatam dṛṣṭvā rājyam asmai pradīyatām .. 2.97.17 ..
Shloka 18
उच्यमानोऽपि भरतो मया लक्ष्मण तत्त्वत:। राज्यमस्मै प्रयच्छेति बाढमित्येव वक्ष्यति ॥ २.९७.१८ ॥

PADACHEDA

उच्यमानः अपि भरतः मया लक्ष्मण तत्त्वतः। राज्यम् अस्मै प्रयच्छ इति बाढम् इति एव वक्ष्यति ॥ २।९७।१८ ॥

TRANSLITERATION

ucyamānaḥ api bharataḥ mayā lakṣmaṇa tattvataḥ. rājyam asmai prayaccha iti bāḍham iti eva vakṣyati .. 2.97.18 ..
Shloka 19
तथोक्तो धर्मशीलेन भ्रात्रा तस्य हिते रत:। लक्ष्मण: प्रविवेशेव स्वानि गात्राणि लज्जया ॥ २.९७.१९ ॥

PADACHEDA

तथा उक्तः धर्म-शीलेन भ्रात्रा तस्य हिते रतः। लक्ष्मणः प्रविवेश इव स्वानि गात्राणि लज्जया ॥ २।९७।१९ ॥

TRANSLITERATION

tathā uktaḥ dharma-śīlena bhrātrā tasya hite rataḥ. lakṣmaṇaḥ praviveśa iva svāni gātrāṇi lajjayā .. 2.97.19 ..
Shloka 20
तद्वाक्यं लक्ष्मण: श्रुत्वा व्रीडित: प्रत्युवाच ह। त्वां मन्ये द्रष्टुमायात: पिता दशरथ: स्वयम् ॥ २.९७.२० ॥

PADACHEDA

तत् वाक्यम् लक्ष्मणः श्रुत्वा व्रीडितः प्रत्युवाच ह। त्वाम् मन्ये द्रष्टुम् आयातः पिता दशरथः स्वयम् ॥ २।९७।२० ॥

TRANSLITERATION

tat vākyam lakṣmaṇaḥ śrutvā vrīḍitaḥ pratyuvāca ha. tvām manye draṣṭum āyātaḥ pitā daśarathaḥ svayam .. 2.97.20 ..
Shloka 21
व्रीडितं लक्ष्मणं दृष्ट्वा राघव: प्रत्युवाच ह। एष मन्ये महाबाहुरिहास्मान् द्रष्टुमागत: ॥ २.९७.२१ ॥

PADACHEDA

व्रीडितम् लक्ष्मणम् दृष्ट्वा राघवः प्रत्युवाच ह। एष मन्ये महा-बाहुः इह अस्मान् द्रष्टुम् आगत ॥ २।९७।२१ ॥

TRANSLITERATION

vrīḍitam lakṣmaṇam dṛṣṭvā rāghavaḥ pratyuvāca ha. eṣa manye mahā-bāhuḥ iha asmān draṣṭum āgata .. 2.97.21 ..
Shloka 22
अथवा नौ ध्रुवं मन्ये मन्यमान: सुखोचितौ। वनवासमनुध्याय गृहाय प्रतिनेष्यति ॥ २.९७.२२ ॥

PADACHEDA

अथवा नौ ध्रुवम् मन्ये मन्यमानः सुख-उचितौ। वन-वासम् अनुध्याय गृहाय प्रतिनेष्यति ॥ २।९७।२२ ॥

TRANSLITERATION

athavā nau dhruvam manye manyamānaḥ sukha-ucitau. vana-vāsam anudhyāya gṛhāya pratineṣyati .. 2.97.22 ..
Shloka 23
इमां वाप्येष वैदेहीमत्यन्तसुखसेविनीम्। पिता मे राघव: श्रीमान् वनादादाय यास्यति ॥ २.९७.२३ ॥

PADACHEDA

इमाम् वा अपि एष वैदेहीम् अत्यन्त-सुख-सेविनीम्। पिता मे राघव श्रीमान् वनात् आदाय यास्यति ॥ २।९७।२३ ॥

TRANSLITERATION

imām vā api eṣa vaidehīm atyanta-sukha-sevinīm. pitā me rāghava śrīmān vanāt ādāya yāsyati .. 2.97.23 ..
Shloka 24
एतौ तौ सम्प्रकाशेते गोत्रवन्तौ मनोरमौ। वायुवेगसमौ वीर जवनौ तुरगोत्तमौ ॥ २.९७.२४ ॥

PADACHEDA

एतौ तौ सम्प्रकाशेते गोत्रवन्तौ मनोरमौ। वायु-वेग-समौ वीर जवनौ तुरग-उत्तमौ ॥ २।९७।२४ ॥

TRANSLITERATION

etau tau samprakāśete gotravantau manoramau. vāyu-vega-samau vīra javanau turaga-uttamau .. 2.97.24 ..
Shloka 25
स एष सुमहाकाय: कम्पते वाहिनीमुखे। नाग: शत्रुञ्जयो नाम वृद्धस्तातस्य धीमत: ॥ २.९७.२५ ॥

PADACHEDA

सः एष सु महा-कायः कम्पते वाहिनी-मुखे। नागः शत्रुञ्जयः नाम वृद्धः तातस्य धीमतः ॥ २।९७।२५ ॥

TRANSLITERATION

saḥ eṣa su mahā-kāyaḥ kampate vāhinī-mukhe. nāgaḥ śatruñjayaḥ nāma vṛddhaḥ tātasya dhīmataḥ .. 2.97.25 ..
Shloka 26
न तु पश्यामि तच्छत्ऺत्रं पाण्डरं लोकसत्कृतम्। पितुर्दिव्यं महाबाहो संशयो भवतीह मे ॥ २.९७.२६ ॥

PADACHEDA

न तु पश्यामि तत् शत्ऺत्रम् पाण्डरम् लोक-सत्कृतम्। पितुः दिव्यम् महा-बाहो संशयः भवति इह मे ॥ २।९७।२६ ॥

TRANSLITERATION

na tu paśyāmi tat śat_ötram pāṇḍaram loka-satkṛtam. pituḥ divyam mahā-bāho saṃśayaḥ bhavati iha me .. 2.97.26 ..
Shloka 27
प्रथममर्धमुत्तरार्धेन योजनीयम् ॥ २.९७.२७ ॥

PADACHEDA

प्रथमम् अर्धम् उत्तर-अर्धेन योजनीयम् ॥ २।९७।२७ ॥

TRANSLITERATION

prathamam ardham uttara-ardhena yojanīyam .. 2.97.27 ..
Shloka 28
अवतीर्य्य तु सालाग्रात्तस्मात्स समितिञ्जय:। लक्ष्मण: प्राञ्जलिर्भूत्वा तस्थौ रामस्य पार्श्वत: ॥ २.९७.२८ ॥

PADACHEDA

अवतीर्य्य तु साल-अग्रात् तस्मात् स समितिञ्जयः। लक्ष्मणः प्राञ्जलिः भूत्वा तस्थौ रामस्य पार्श्वतस् ॥ २।९७।२८ ॥

TRANSLITERATION

avatīryya tu sāla-agrāt tasmāt sa samitiñjayaḥ. lakṣmaṇaḥ prāñjaliḥ bhūtvā tasthau rāmasya pārśvatas .. 2.97.28 ..
Shloka 29
भरतेनापि सन्दिष्टा सम्मर्दो न भवेदिऺति। समन्तात्तस्य शैलस्य सेना वासमकल्पयत् ॥ २.९७.२९ ॥

PADACHEDA

भरतेन अपि सन्दिष्टा सम्मर्दः न भवेत् इति। समन्तात् तस्य शैलस्य सेना वासम् अकल्पयत् ॥ २।९७।२९ ॥

TRANSLITERATION

bharatena api sandiṣṭā sammardaḥ na bhavet iti. samantāt tasya śailasya senā vāsam akalpayat .. 2.97.29 ..
Shloka 30
अध्यर्द्धमिक्ष्वाकुचमूर्योजनं पर्वतस्य सा। पार्श्वे न्यविशदावृत्य गजवाजिरथाकुला ॥ २.९७.३० ॥

PADACHEDA

अध्यर्द्धम् इक्ष्वाकु-चमूः योजनम् पर्वतस्य सा। पार्श्वे न्यविशत् आवृत्य गज-वाजि-रथ-आकुला ॥ २।९७।३० ॥

TRANSLITERATION

adhyarddham ikṣvāku-camūḥ yojanam parvatasya sā. pārśve nyaviśat āvṛtya gaja-vāji-ratha-ākulā .. 2.97.30 ..
Shloka 31
सा चित्रकूटे भरतेन सेना धर्मं पुरस्कृत्य विधूय दर्प्पम्। प्रसादनार्थं रघुनन्दनस्य विराजते नीतिमता प्रणीता ॥ २.९७.३१ ॥

PADACHEDA

सा चित्रकूटे भरतेन सेना धर्मम् पुरस्कृत्य विधूय दर्प्पम्। प्रसादन-अर्थम् रघुनन्दनस्य विराजते नीतिमता प्रणीता ॥ २।९७।३१ ॥

TRANSLITERATION

sā citrakūṭe bharatena senā dharmam puraskṛtya vidhūya darppam. prasādana-artham raghunandanasya virājate nītimatā praṇītā .. 2.97.31 ..
Shloka 32
इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदयोध्याकाण्डे सप्तनवतितम: सर्ग: ॥ ९७ ॥

PADACHEDA

इति आर्षे श्रीमत्-रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमत्-अयोध्या-काण्डे सप्तनवतितमः सर्गः ॥ ९७ ॥

TRANSLITERATION

iti ārṣe śrīmat-rāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmat-ayodhyā-kāṇḍe saptanavatitamaḥ sargaḥ .. 97 ..

Add to Playlist

Practice Later

No Playlist Found

Create a Verse Post


Shloka QR Code

🔗

🪔 Powered by Gyaandweep.com

namo namaḥ!

भाषा चुने (Choose Language)

नमो नमः

Practice 100+ Vedic scriptures and 1000s of chants — one verse at a time.

Sign In