This overlay will guide you through the buttons:

Shrimad Valmiki Ramayana

Ayodhya Kanda- Sarga 97

Bharatha's Intention

ॐ श्री परमात्मने नमः

संस्कृत्म
A English
श्रीमद्वाल्मीकियरामायणे अयोध्याकाण्डे सप्तनवतितम: सर्गः ॥२-९७॥
śrīmadvālmīkiyarāmāyaṇe ayodhyākāṇḍe saptanavatitama: sargaḥ ||2-97||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   0

सुसंरब्धं तु सौमित्रिं लक्ष्मणं क्रोधमूर्च्छितम्। रामस्तु परिसान्त्व्याथ वचनं चेदमब्रवीत् ।। २.९७.१ ।।
susaṃrabdhaṃ tu saumitriṃ lakṣmaṇaṃ krodhamūrcchitam| rāmastu parisāntvyātha vacanaṃ cedamabravīt || 2.97.1 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   1

किमत्र धनुषा कार्यमसिना वा सचर्मणा। महेष्वासे महाप्राज्ञे भरते स्वयमागते ।। २.९७.२ ।।
kimatra dhanuṣā kāryamasinā vā sacarmaṇā| maheṣvāse mahāprājñe bharate svayamāgate || 2.97.2 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   2

पितु: सत्यं प्रतिश्रुत्य हत्वा भरतमागतम्। किं करिष्ऺयामि राज्येन सापवादेन लक्ष्मण ।। २.९७.३ ।।
pitu: satyaṃ pratiśrutya hatvā bharatamāgatam| kiṃ kariṣऺyāmi rājyena sāpavādena lakṣmaṇa || 2.97.3 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   3

यद्द्रव्यं बान्धवानां वा मित्राणां वा क्षये भवेत्। नाहं तत् प्रतिगृह्णीयां भक्षान् विषकृतानिव ।। २.९७.४ ।।
yaddravyaṃ bāndhavānāṃ vā mitrāṇāṃ vā kṣaye bhavet| nāhaṃ tat pratigṛhṇīyāṃ bhakṣān viṣakṛtāniva || 2.97.4 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   4

धर्ममर्थं च कामं च पृथिवीं चापि लक्ष्मण। इच्छामि भवतामर्थे एतत् प्रतिश्रृणोमि ते ।। २.९७.५ ।।
dharmamarthaṃ ca kāmaṃ ca pṛthivīṃ cāpi lakṣmaṇa| icchāmi bhavatāmarthe etat pratiśrṛṇomi te || 2.97.5 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   5

भ्रातऽणां सङ्ग्रहार्थं च सुखार्थं चापि लक्ष्मण। राज्यमप्यहमिच्छामि सत्येनायुधमालभे ।। २.९७.६ ।।
bhrāta'ṇāṃ saṅgrahārthaṃ ca sukhārthaṃ cāpi lakṣmaṇa| rājyamapyahamicchāmi satyenāyudhamālabhe || 2.97.6 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   6

नेयं मम मही सौम्य दुर्ल्लभा सागराम्बरा। नहीच्छेयमधर्मेण शक्रत्वमपि लक्ष्मण ।। २.९७.७ ।।
neyaṃ mama mahī saumya durllabhā sāgarāmbarā| nahīccheyamadharmeṇa śakratvamapi lakṣmaṇa || 2.97.7 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   7

यद्विना भरतं त्वां च शत्रुघ्नं चापि मानद। भवेन्मम सुखं किञ्चिद्भस्म तत् कुरुतां शिखी ।। २.९७.८ ।।
yadvinā bharataṃ tvāṃ ca śatrughnaṃ cāpi mānada| bhavenmama sukhaṃ kiñcidbhasma tat kurutāṃ śikhī || 2.97.8 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   8

मन्येऽहमागतोऽयोध्यां भरतो भ्रातृवत्सल:। मम प्राणात् प्रियतर: कुलधर्ममनुस्मरन् ।। २.९७.९ ।।
manye'hamāgato'yodhyāṃ bharato bhrātṛvatsala:| mama prāṇāt priyatara: kuladharmamanusmaran || 2.97.9 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   9

श्रुत्वा प्रव्राजितं मां हि जटावल्कलधारिणम्। जानक्या सहितं वीर त्वया च पुरुषर्षभ ।। २.९७.१० ।।
śrutvā pravrājitaṃ māṃ hi jaṭāvalkaladhāriṇam| jānakyā sahitaṃ vīra tvayā ca puruṣarṣabha || 2.97.10 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   10

स्नेहेनाक्रान्तहृदय: शोकेनाकुलितेन्द्रिय:। द्रष्टुमभ्यागतो ह्येष भरतो नान्यथा गत: ।। २.९७.११ ।।
snehenākrāntahṛdaya: śokenākulitendriya:| draṣṭumabhyāgato hyeṣa bharato nānyathā gata: || 2.97.11 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   11

अम्बां च कैकयीं रुष्य परुषं चाप्रियं वदन्। प्रसाद्य पितरं श्रीमान् राज्यं मे दातुमागत: ।। २.९७.१२ ।।
ambāṃ ca kaikayīṃ ruṣya paruṣaṃ cāpriyaṃ vadan| prasādya pitaraṃ śrīmān rājyaṃ me dātumāgata: || 2.97.12 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   12

प्राप्तकालं यदेषोऽस्मान् भरतो द्रष्टुमिच्छति। अस्मासु मनसाप्येष नाप्रियं किञ्चिदाचरेत् ।। २.९७.१३ ।।
prāptakālaṃ yadeṣo'smān bharato draṣṭumicchati| asmāsu manasāpyeṣa nāpriyaṃ kiñcidācaret || 2.97.13 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   13

विप्रियं कृतपूर्वं ते भरतेन कदा नु किम्। ईदृशं वा भयं तेऽद्य भरतं योऽत्र शङ्कसे ।। २.९७.१४ ।।
vipriyaṃ kṛtapūrvaṃ te bharatena kadā nu kim| īdṛśaṃ vā bhayaṃ te'dya bharataṃ yo'tra śaṅkase || 2.97.14 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   14

नहि ते निष्ठुरं वाच्यो भरतो नाप्रियं वच:। अहं ह्यप्रियमुक्त: स्यां भरतस्याप्रिये कृते ।। २.९७.१५ ।।
nahi te niṣṭhuraṃ vācyo bharato nāpriyaṃ vaca:| ahaṃ hyapriyamukta: syāṃ bharatasyāpriye kṛte || 2.97.15 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   15

कथं नु पुत्रा: पितरं हन्यु: कस्याञ्चिदापदि। भ्राता वा भ्रातरं हन्यात् सौमित्रे प्राणमात्मन: ।। २.९७.१६ ।।
kathaṃ nu putrā: pitaraṃ hanyu: kasyāñcidāpadi| bhrātā vā bhrātaraṃ hanyāt saumitre prāṇamātmana: || 2.97.16 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   16

यदि राज्यस्य हेतोस्त्वमिमां वाचं प्रभाषसे। वक्ष्यामि भरतं दृष्ट्वा राज्यमस्मै प्रदीयताम् ।। २.९७.१७ ।।
yadi rājyasya hetostvamimāṃ vācaṃ prabhāṣase| vakṣyāmi bharataṃ dṛṣṭvā rājyamasmai pradīyatām || 2.97.17 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   17

उच्यमानोऽपि भरतो मया लक्ष्मण तत्त्वत:। राज्यमस्मै प्रयच्छेति बाढमित्येव वक्ष्यति ।। २.९७.१८ ।।
ucyamāno'pi bharato mayā lakṣmaṇa tattvata:| rājyamasmai prayaccheti bāḍhamityeva vakṣyati || 2.97.18 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   18

तथोक्तो धर्मशीलेन भ्रात्रा तस्य हिते रत:। लक्ष्मण: प्रविवेशेव स्वानि गात्राणि लज्जया ।। २.९७.१९ ।।
tathokto dharmaśīlena bhrātrā tasya hite rata:| lakṣmaṇa: praviveśeva svāni gātrāṇi lajjayā || 2.97.19 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   19

तद्वाक्यं लक्ष्मण: श्रुत्वा व्रीडित: प्रत्युवाच ह। त्वां मन्ये द्रष्टुमायात: पिता दशरथ: स्वयम् ।। २.९७.२० ।।
tadvākyaṃ lakṣmaṇa: śrutvā vrīḍita: pratyuvāca ha| tvāṃ manye draṣṭumāyāta: pitā daśaratha: svayam || 2.97.20 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   20

व्रीडितं लक्ष्मणं दृष्ट्वा राघव: प्रत्युवाच ह। एष मन्ये महाबाहुरिहास्मान् द्रष्टुमागत: ।। २.९७.२१ ।।
vrīḍitaṃ lakṣmaṇaṃ dṛṣṭvā rāghava: pratyuvāca ha| eṣa manye mahābāhurihāsmān draṣṭumāgata: || 2.97.21 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   21

अथवा नौ ध्रुवं मन्ये मन्यमान: सुखोचितौ। वनवासमनुध्याय गृहाय प्रतिनेष्यति ।। २.९७.२२ ।।
athavā nau dhruvaṃ manye manyamāna: sukhocitau| vanavāsamanudhyāya gṛhāya pratineṣyati || 2.97.22 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   22

इमां वाप्येष वैदेहीमत्यन्तसुखसेविनीम्। पिता मे राघव: श्रीमान् वनादादाय यास्यति ।। २.९७.२३ ।।
imāṃ vāpyeṣa vaidehīmatyantasukhasevinīm| pitā me rāghava: śrīmān vanādādāya yāsyati || 2.97.23 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   23

एतौ तौ सम्प्रकाशेते गोत्रवन्तौ मनोरमौ। वायुवेगसमौ वीर जवनौ तुरगोत्तमौ ।। २.९७.२४ ।।
etau tau samprakāśete gotravantau manoramau| vāyuvegasamau vīra javanau turagottamau || 2.97.24 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   24

स एष सुमहाकाय: कम्पते वाहिनीमुखे। नाग: शत्रुञ्जयो नाम वृद्धस्तातस्य धीमत: ।। २.९७.२५ ।।
sa eṣa sumahākāya: kampate vāhinīmukhe| nāga: śatruñjayo nāma vṛddhastātasya dhīmata: || 2.97.25 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   25

न तु पश्यामि तच्छत्ऺत्रं पाण्डरं लोकसत्कृतम्। पितुर्दिव्यं महाबाहो संशयो भवतीह मे ।। २.९७.२६ ।।
na tu paśyāmi tacchatऺtraṃ pāṇḍaraṃ lokasatkṛtam| piturdivyaṃ mahābāho saṃśayo bhavatīha me || 2.97.26 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   26

प्रथममर्धमुत्तरार्धेन योजनीयम् ।। २.९७.२७ ।।
prathamamardhamuttarārdhena yojanīyam || 2.97.27 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   27

अवतीर्य्य तु सालाग्रात्तस्मात्स समितिञ्जय:। लक्ष्मण: प्राञ्जलिर्भूत्वा तस्थौ रामस्य पार्श्वत: ।। २.९७.२८ ।।
avatīryya tu sālāgrāttasmātsa samitiñjaya:| lakṣmaṇa: prāñjalirbhūtvā tasthau rāmasya pārśvata: || 2.97.28 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   28

भरतेनापि सन्दिष्टा सम्मर्दो न भवेदिऺति। समन्तात्तस्य शैलस्य सेना वासमकल्पयत् ।। २.९७.२९ ।।
bharatenāpi sandiṣṭā sammardo na bhavediऺti| samantāttasya śailasya senā vāsamakalpayat || 2.97.29 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   29

अध्यर्द्धमिक्ष्वाकुचमूर्योजनं पर्वतस्य सा। पार्श्वे न्यविशदावृत्य गजवाजिरथाकुला ।। २.९७.३० ।।
adhyarddhamikṣvākucamūryojanaṃ parvatasya sā| pārśve nyaviśadāvṛtya gajavājirathākulā || 2.97.30 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   30

सा चित्रकूटे भरतेन सेना धर्मं पुरस्कृत्य विधूय दर्प्पम्। प्रसादनार्थं रघुनन्दनस्य विराजते नीतिमता प्रणीता ।। २.९७.३१ ।।
sā citrakūṭe bharatena senā dharmaṃ puraskṛtya vidhūya darppam| prasādanārthaṃ raghunandanasya virājate nītimatā praṇītā || 2.97.31 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   31

इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदयोध्याकाण्डे सप्तनवतितम: सर्ग: ।। ९७ ।।
ityārṣe śrīmadrāmāyaṇe vālmīkīye ādikāvye śrīmadayodhyākāṇḍe saptanavatitama: sarga: || 97 ||

Kanda : Ayodhya Kanda

Sarga :   97

Shloka :   32

Add to Playlist

Read Later

No Playlist Found

Mudra Cost :

Create a Verse Post


namo namaḥ!

भाषा चुने (Choose Language)

Gyaandweep Gyaandweep

namo namaḥ!

Sign Up to explore more than 35 Vedic Scriptures, one verse at a time.

Login to track your learning and teaching progress.


Sign In