| |
|

This overlay will guide you through the buttons:

Adhyaya Begins
अथ नाट्यवर्गः ॥ १.७ ॥
Shloka 407
निषाद , ऋषभ , गान्धार , षड्ज , मध्यम , धैवत
निषादर्षभगान्धारषड्जमध्यमधैवताः। ॥ १.७.४०७ ॥

PADACHEDA

निषाद , ऋषभ , गान्धार , षड्ज , मध्यम , धैवत
Shloka 408
पञ्चम
पञ्चमश्चेत्यमी सप्त तन्त्रीकण्ठोत्थिताः स्वराः ॥ १.७.४०८ ॥

PADACHEDA

पञ्चम
Shloka 409
काकली
काकली तु कले सूक्ष्मे ध्वनौ तु मधुराऽस्फुटे ॥ १.७.४०९ ॥

PADACHEDA

काकली
Shloka 410
कल गम्भीरध्वनिः. (1)
कलो मन्द्रस्तु गम्भीरे तारोऽत्युच्चैस्त्रयस्त्रिषु ॥ १.७.४१० ॥

PADACHEDA

कल गम्भीरध्वनिः. (1)
Shloka 411
नृणामुरसि मध्यस्थो द्वाविंशतिविधो ध्वनिः ॥ १.७.४११ ॥
Shloka 412
स मन्द्रः कण्ठमध्यस्थस्तारः शिरसि गीयते ॥ १.७.४१२ ॥
Shloka 413
समन्वितलय , वीणा , वल्लकी
समन्वितलयस्त्वेकतालो वीणा तु वल्लकी ॥ १.७.४१३ ॥

PADACHEDA

समन्वितलय , वीणा , वल्लकी
Shloka 414
विपञ्ची Seven Stringed Veena. (1)
विपञ्ची सा तु तन्त्रीभिः सप्तभिः परिवादिनी ॥ १.७.४१४ ॥

PADACHEDA

विपञ्ची Seven Stringed Veena. (1)
Shloka 415
तत , Drum Instruments (1)
ततं वीणाऽऽदिकं वाद्यमानद्धं मुरजाऽऽदिकम् ॥ १.७.४१५ ॥

PADACHEDA

तत , Drum Instruments (1)
Shloka 416
सुषिर , Bell or gong (1)
वंशाऽऽदिकं तु सुषिरं कांस्यतालाऽऽदिकं घनम् ॥ १.७.४१६ ॥

PADACHEDA

सुषिर , Bell or gong (1)
Shloka 417
वाद्य , वादित्र , आतोद्य
चतुर्विधमिदं वाद्यं वादित्राऽऽतोद्यनामकम् ॥ १.७.४१७ ॥

PADACHEDA

वाद्य , वादित्र , आतोद्य
Shloka 418
मृदङ्ग , मुरज
मृदङ्गा मुरजा भेदास्त्वङ्क्याऽऽलिङ्ग्योर्ध्वकास्त्रयः ॥ १.७.४१८ ॥

PADACHEDA

मृदङ्ग , मुरज
Shloka 419
यशःपटह , ढक्का , Kettle Drum (2)
स्याद् यशःपटहो ढक्का भेरी स्त्री दुन्दुभिः पुमान् ॥ १.७.४१९ ॥

PADACHEDA

यशःपटह , ढक्का , Kettle Drum (2)
Shloka 420
आनक , पटह
आनकः पटहोऽस्त्री स्यात् कोणो वीणाऽऽदिवादनम् ॥ १.७.४२० ॥

PADACHEDA

आनक , पटह
Shloka 421
वीणादण्ड , प्रवाल The bowl of the Veena (2)
वीणादण्डः प्रवालः स्यात् ककुभस्तु प्रसेवकः ॥ १.७.४२१ ॥

PADACHEDA

वीणादण्ड , प्रवाल The bowl of the Veena (2)
Shloka 422
कोलम्बक , String Attachment (1)
कोलम्बकस्तु कायोऽस्या उपनाहो निबन्धनम् ॥ १.७.४२२ ॥

PADACHEDA

कोलम्बक , String Attachment (1)
Shloka 423
डमरु , मड्डु , डिण्डिम , झर्झर
वाद्यप्रभेदा डमरुमड्डुडिण्डिमझर्झराः ॥ १.७.४२३ ॥

PADACHEDA

डमरु , मड्डु , डिण्डिम , झर्झर
Shloka 424
मर्दल , पणव , Dancer (2)
मर्दलः पणवोऽन्ये च नर्तकीलासिके समे ॥ १.७.४२४ ॥

PADACHEDA

मर्दल , पणव , Dancer (2)
Shloka 425
तत्त्व , High Dancing Speed. (1)
विलम्बितं द्रुतं मध्यं तत्त्वमोघो घनं क्रमात् ॥ १.७.४२५ ॥

PADACHEDA

तत्त्व , High Dancing Speed. (1)
Shloka 426
ताल , कालक्रियामान , Musical pause or Rest. (1)
तालः कालक्रियामानं लयः साम्यमथाऽस्त्रियाम् ॥ १.७.४२६ ॥

PADACHEDA

ताल , कालक्रियामान , Musical pause or Rest. (1)
Shloka 427
ताण्डव
ताण्डवं नटनं नाट्यं लास्यं नृत्यं च नर्तने ॥ १.७.४२७ ॥

PADACHEDA

ताण्डव
Shloka 428
तौर्यत्रिक , नाट्य
तौर्यत्रिकं नृत्यगीतवाद्यं नाट्यमिदं त्रयम् ॥ १.७.४२८ ॥

PADACHEDA

तौर्यत्रिक , नाट्य
Shloka 429
भ्रकुंस , भ्रुकुंस , भ्रूकुंस
भ्रकुंसश्च भ्रुकुंसश्च भ्रूकुंसश्चेति नर्तकः ॥ १.७.४२९ ॥

PADACHEDA

भ्रकुंस , भ्रुकुंस , भ्रूकुंस
Shloka 430
गणिका , अज्जुका
स्त्रीवेषधारी पुरुषो नाट्योक्तौ गणिकाज्जुका ॥ १.७.४३० ॥

PADACHEDA

गणिका , अज्जुका
Shloka 431
आवुत्त , Learned Man. (1)
भगिनीपतिरावुत्तो भावो विद्वानथाऽऽवुकः ॥ १.७.४३१ ॥

PADACHEDA

आवुत्त , Learned Man. (1)
Shloka 432
कुमार , भर्तृदारक
जनको युवराजस्तु कुमारो भर्तृदारकः ॥ १.७.४३२ ॥

PADACHEDA

कुमार , भर्तृदारक
Shloka 433
भट्टारक , देव , Princess. (1)
राजा भट्टारको देवस्तत्सुता भर्तृदारिका ॥ १.७.४३३ ॥

PADACHEDA

भट्टारक , देव , Princess. (1)
Shloka 434
देवी , Other wives of queen (1)
देवी कृताभिषेकायामितरासु तु भट्टिनी ॥ १.७.४३४ ॥

PADACHEDA

देवी , Other wives of queen (1)
Shloka 435
अब्रह्मण्य , King's brother in law. (1)
अब्रह्मण्यमवध्योक्तौ राजश्यालस्तु राष्ट्रियः ॥ १.७.४३५ ॥

PADACHEDA

अब्रह्मण्य , King's brother in law. (1)
Shloka 436
अम्बा , मातृ , Young Lass. (1)
अम्बा माताऽथ बाला स्याद्वासूरार्यस्तु मारिषः ॥ १.७.४३६ ॥

PADACHEDA

अम्बा , मातृ , Young Lass. (1)
Shloka 437
अत्तिका , End of Drama. (2)
अत्तिका भगिनी ज्येष्ठा निष्ठानिर्वहणे समे ॥ १.७.४३७ ॥

PADACHEDA

अत्तिका , End of Drama. (2)
Shloka 438
हण्डे , Vocatives for servants:. (1)
हण्डे हञ्जे हलाऽऽह्वाने नीचां चेटीं सखीं प्रति ॥ १.७.४३८ ॥

PADACHEDA

हण्डे , Vocatives for servants:. (1)
Shloka 439
अङ्गहार , अङ्गविक्षेप , Gesticulation (2)
अङ्गहारोऽङ्गविक्षेपो व्यञ्जकाऽभिनयौ समौ ॥ १.७.४३९ ॥

PADACHEDA

अङ्गहार , अङ्गविक्षेप , Gesticulation (2)
Shloka 440
आङ्गिक वि, (2)
निर्वृत्ते त्वङ्गसत्त्वाभ्यां द्वे त्रिष्वाङ्गिकसात्त्विके ॥ १.७.४४० ॥

PADACHEDA

आङ्गिक वि, (2)
Shloka 441
शृङ्गार , वीर , करुणा , अद्भुत , हास्य , भयानक
शृङ्गारवीरकरुणाऽद्भुतहास्यभयानकाः ॥ १.७.४४१ ॥

PADACHEDA

शृङ्गार , वीर , करुणा , अद्भुत , हास्य , भयानक
Shloka 442
बीभत्स , रौद्र , Love Emotion. (3)
बीभत्सरौद्रौ च रसाः शृङ्गारः शुचिरुज्ज्वलः ॥ १.७.४४२ ॥

PADACHEDA

बीभत्स , रौद्र , Love Emotion. (3)
Shloka 443
उत्साहवर्धन , वीर , Tenderness. (3)
उत्साहवर्धनो वीरः कारुण्यं करुणा घृणा ॥ १.७.४४३ ॥

PADACHEDA

उत्साहवर्धन , वीर , Tenderness. (3)
Shloka 444
कृपा , दया , अनुकम्पा , अनुक्रोश , Merriment. (1)
कृपा दयाऽनुकम्पा स्यादनुक्रोशोऽप्यथो हसः ॥ १.७.४४४ ॥

PADACHEDA

कृपा , दया , अनुकम्पा , अनुक्रोश , Merriment. (1)
Shloka 445
हास , हास्य , Disgust. (2)
हासो हास्यं च बीभत्सं विकृतं त्रिष्विदं द्वयम् ॥ १.७.४४५ ॥

PADACHEDA

हास , हास्य , Disgust. (2)
Shloka 446
विस्मय , अद्भुत वि, आश्चर्य वि, चित्र वि, Terror (1)
विस्मयोऽद्भुतमाश्चर्यं चित्रमप्यथ भैरवम् ॥ १.७.४४६ ॥

PADACHEDA

विस्मय , अद्भुत वि, आश्चर्य वि, चित्र वि, Terror (1)
Shloka 447
दारुण वि, भीषण वि, भीष्म वि, घोर वि, भीम वि, भयानक वि
दारुणं भीषणं भीष्मं घोरं भीमं भयानकम् ॥ १.७.४४७ ॥

PADACHEDA

दारुण वि, भीषण वि, भीष्म वि, घोर वि, भीम वि, भयानक वि
Shloka 448
भयङ्कर वि, प्रतिभय वि, Anger (2)
भयङ्करं प्रतिभयं रौद्रं तूग्रममी त्रिषु ॥ १.७.४४८ ॥

PADACHEDA

भयङ्कर वि, प्रतिभय वि, Anger (2)
Shloka 449
दर , त्रास , भीति , भी , साध्वस , भय
चतुर्दश दरस्त्रासो भीतिर्भीः साध्वसं भयम् ॥ १.७.४४९ ॥

PADACHEDA

दर , त्रास , भीति , भी , साध्वस , भय
Shloka 450
विकार , Expression. (1)
विकारो मानसो भावोऽनुभावो भावबोधकः ॥ १.७.४५० ॥

PADACHEDA

विकार , Expression. (1)
Shloka 451
गर्व , अभिमान , अहङ्कार अभिमानः. (2)
गर्वोऽभिमानोऽहङ्कारो मानश्चित्तसमुन्नतिः ॥ १.७.४५१ ॥

PADACHEDA

गर्व , अभिमान , अहङ्कार अभिमानः. (2)
Shloka 452
दर्प , अवलेप , अवष्टम्भ , चित्तोद्रेक , स्मय , मद
दर्पोऽवलोकोऽवष्टम्भश्चित्तोद्रेकः स्मयो मदः ॥ १.७.४५२ ॥

PADACHEDA

दर्प , अवलेप , अवष्टम्भ , चित्तोद्रेक , स्मय , मद
Shloka 453
अनादर , परिभव , परीभाव , तिरस्क्रिया
अनादरः परिभवः परीभावस्तिरस्क्रिया ॥ १.७.४५३ ॥

PADACHEDA

अनादर , परिभव , परीभाव , तिरस्क्रिया
Shloka 454
रीढा , अवमानना , अवज्ञा , अवहेलन , असूर्क्षण
रीढाऽवमाननाऽवज्ञाऽवहेलनमसूर्क्षणम् ॥ १.७.४५४ ॥

PADACHEDA

रीढा , अवमानना , अवज्ञा , अवहेलन , असूर्क्षण
Shloka 455
मन्दाक्ष , ह्री , त्रपा , व्रीडा , लज्जा
मन्दाक्षं ह्रीस्त्रपा व्रीडा लज्जा साऽपत्रपाऽन्यतः ॥ १.७.४५५ ॥

PADACHEDA

मन्दाक्ष , ह्री , त्रपा , व्रीडा , लज्जा
Shloka 456
क्षान्ति , तितिक्षा , Greed(1)
क्षान्तिस्तितिक्षाऽभिध्या तु परस्य विषये स्पृहा ॥ १.७.४५६ ॥

PADACHEDA

क्षान्ति , तितिक्षा , Greed(1)
Shloka 457
अक्षान्ति , ईर्ष्या , Nitpicking. (1)
अक्षान्तिरीर्ष्याऽसूया तु दोषाऽऽरोपो गुणेष्वपि ॥ १.७.४५७ ॥

PADACHEDA

अक्षान्ति , ईर्ष्या , Nitpicking. (1)
Shloka 458
वैर , विरोध , विद्वेष , Grief. (3)
वैरं विरोधो विद्वेषो मन्युशोकौ तु शुक् स्त्रियाम् ॥ १.७.४५८ ॥

PADACHEDA

वैर , विरोध , विद्वेष , Grief. (3)
Shloka 459
पश्चात्ताप , अनुताप , विप्रतीसार
पश्चात्तापोऽनुतापश्च विप्रतीसार इत्यपि ॥ १.७.४५९ ॥

PADACHEDA

पश्चात्ताप , अनुताप , विप्रतीसार
Shloka 460
कोप , क्रोध , अमर्ष , रोष , प्रतिघ , रुट् , क्रुध्
कोपक्रोधाऽमर्षरोषप्रतिघा रुट्क्रुधौ स्त्रियौ ॥ १.७.४६० ॥

PADACHEDA

कोप , क्रोध , अमर्ष , रोष , प्रतिघ , रुट् , क्रुध्
Shloka 461
शील , Insanity (2)
शुचौ तु चरिते शीलमुन्मादश्चित्तविभ्रमः ॥ १.७.४६१ ॥

PADACHEDA

शील , Insanity (2)
Shloka 462
प्रेमन् , प्रियता , हार्द , प्रेमन् , स्नेह
प्रेमा ना प्रियता हार्दं प्रेम स्नेहोऽथ दोहदम् ॥ १.७.४६२ ॥

PADACHEDA

प्रेमन् , प्रियता , हार्द , प्रेमन् , स्नेह
Shloka 463
इच्छा , काङ्क्षा , स्पृहा , ईहा , तृष् , वाञ्छा , लिप्सा , मनोरथ
इच्छा काङ्क्षा स्पृहेहा तृड् वाञ्छा लिप्सा मनोरथः ॥ १.७.४६३ ॥

PADACHEDA

इच्छा , काङ्क्षा , स्पृहा , ईहा , तृष् , वाञ्छा , लिप्सा , मनोरथ
Shloka 464
काम , अभिलाष , तर्ष , Lust. (1)
कामोऽभिलाषस्तर्षश्च सोऽत्यर्थं लालसा द्वयोः ॥ १.७.४६४ ॥

PADACHEDA

काम , अभिलाष , तर्ष , Lust. (1)
Shloka 465
उपाधि , धर्मचिन्ता , Mental Disease (1)
उपाधिर्ना धर्मचिन्ता पुंस्याधिर्मानसी व्यथा ॥ १.७.४६५ ॥

PADACHEDA

उपाधि , धर्मचिन्ता , Mental Disease (1)
Shloka 466
चिन्ता , स्मृति , आध्यान , Anxiety. (2)
स्याच्चिन्ता स्मृतिराध्यानमुत्कण्ठोत्कलिके समे ॥ १.७.४६६ ॥

PADACHEDA

चिन्ता , स्मृति , आध्यान , Anxiety. (2)
Shloka 467
उत्साह , अध्यवसाय , Fortitude. (2)
उत्साहोऽध्यवसायः स्यात् स वीर्यमतिशक्तिभाक् ॥ १.७.४६७ ॥

PADACHEDA

उत्साह , अध्यवसाय , Fortitude. (2)
Shloka 468
कपट
कपटोऽस्त्री व्याजदम्भोपधयश्छद्मकैतवे ॥ १.७.४६८ ॥

PADACHEDA

कपट
Shloka 469
कुसृति , निकृति , शाठ्य , Carelessness (2)
कुसृतिर्निकृतिः शाठ्यं प्रमादोऽनवधानता ॥ १.७.४६९ ॥

PADACHEDA

कुसृति , निकृति , शाठ्य , Carelessness (2)
Shloka 470
कौतूहल , कौतुक , कुतुक , कुतूहल
कौतूहलं कौतुकं च कुतुकं च कुतूहलम् ॥ १.७.४७० ॥

PADACHEDA

कौतूहल , कौतुक , कुतुक , कुतूहल
Shloka 471
विलास , बिब्बोक , विभ्रम , ललित
स्त्रीणां विलासबिब्बोकविभ्रमा ललितं तथा ॥ १.७.४७१ ॥

PADACHEDA

विलास , बिब्बोक , विभ्रम , ललित
Shloka 472
हेला , लीला , हाव
हेला लीलेत्यमी हावाः क्रियाः शृङ्गारभावजाः ॥ १.७.४७२ ॥

PADACHEDA

हेला , लीला , हाव
Shloka 473
द्रव , केलि
द्रवकेलिपरीहासाः क्रीडा लीला च नर्म च ॥ १.७.४७३ ॥

PADACHEDA

द्रव , केलि
Shloka 474
व्याज , अपदेश , लक्ष्य कन्दुकादिक्रीडनम्. (3)
व्याजोऽपदेशो लक्ष्यं च क्रीडा खेला च कूर्दनम् ॥ १.७.४७४ ॥

PADACHEDA

व्याज , अपदेश , लक्ष्य कन्दुकादिक्रीडनम्. (3)
Shloka 475
घर्म , निदाघ , स्वेद , Unconsiousness (2)
घर्मो निदाघः स्वेदः स्यात्प्रलयो नष्टचेष्टता ॥ १.७.४७५ ॥

PADACHEDA

घर्म , निदाघ , स्वेद , Unconsiousness (2)
Shloka 476
अवहित्था , आकारगुप्ति , Excitement(2)
अवहित्थाकारगुप्तिः समौ संवेगसंभ्रमौ ॥ १.७.४७६ ॥

PADACHEDA

अवहित्था , आकारगुप्ति , Excitement(2)
Shloka 477
आच्छुरितक , Smile (2)
स्यादाच्छुरितकं हासः सोत्प्रासः स मनाक् स्मितम् ॥ १.७.४७७ ॥

PADACHEDA

आच्छुरितक , Smile (2)
Shloka 478
विहसित , Thrill. (2)
मध्यमः स्याद्विहसितं रोमाञ्चो रोमहर्षणम् ॥ १.७.४७८ ॥

PADACHEDA

विहसित , Thrill. (2)
Shloka 479
क्रन्दित , रुदित , क्रुष्ट , Yawning. (2)
क्रन्दितं रुदितं क्रुष्टं जृम्भस्तु त्रिषु जृम्भणम् ॥ १.७.४७९ ॥

PADACHEDA

क्रन्दित , रुदित , क्रुष्ट , Yawning. (2)
Shloka 480
विप्रलम्भ , विसंवाद , Deviation (2)
विप्रलम्भो विसंवादो रिङ्गणं स्खलनं समे ॥ १.७.४८० ॥

PADACHEDA

विप्रलम्भ , विसंवाद , Deviation (2)
Shloka 481
निद्रा , शयन , स्वाप , स्वप्न , संवेश
स्यान्निद्रा शयनं स्वापः स्वप्नः संवेश इत्यपि ॥ १.७.४८१ ॥

PADACHEDA

निद्रा , शयन , स्वाप , स्वप्न , संवेश
Shloka 482
तन्द्री , प्रमीला , Frown. (3)
तन्द्री प्रमीला भ्रकुटिर्भ्रुकुटिर्भ्रूकुटिः स्त्रियाम् ॥ १.७.४८२ ॥

PADACHEDA

तन्द्री , प्रमीला , Frown. (3)
Shloka 483
अदृष्टि , Natural State. (2)
अदृष्टिः स्यादसौम्येऽक्ष्णि संसिद्धिप्रकृती त्विमे ॥ १.७.४८३ ॥

PADACHEDA

अदृष्टि , Natural State. (2)
Shloka 484
स्वरूप , स्वभाव , निसर्ग , Trembling (1)
स्वरूपं च स्वभावश्च निसर्गश्चाथ वेपथुः ॥ १.७.४८४ ॥

PADACHEDA

स्वरूप , स्वभाव , निसर्ग , Trembling (1)
Shloka 485
कम्प , Festival. 5
कम्पोऽथ क्षण उद्धर्षो मह उद्धव उत्सवः ॥ १.७.४८५ ॥

PADACHEDA

कम्प , Festival. 5
Adhyaya Begins
इति नाट्यवर्गः ॥ १. ७ ॥

Add to Playlist

Practice Later

No Playlist Found

Create a Verse Post


Shloka QR Code

🔗

🪔 Powered by Gyaandweep.com

namo namaḥ!

भाषा चुने (Choose Language)

नमो नमः

Practice 100+ Vedic scriptures and 1000s of chants — one verse at a time.

Sign In