| |
|

This overlay will guide you through the buttons:

Shloka 1
सूत उवाच ।।
श्रूयतामृषयः सर्वे शिवज्ञानं यथा श्रुतम्॥कथयामि महागुह्यं पर मुक्तिस्वरूपकम् ॥ १ ॥

PADACHEDA

श्रूयताम् ऋषयः सर्वे शिव-ज्ञानम् यथा श्रुतम्॥कथयामि महा-गुह्यम् पर मुक्ति-स्वरूपकम् ॥ १ ॥

TRANSLITERATION

śrūyatām ṛṣayaḥ sarve śiva-jñānam yathā śrutam..kathayāmi mahā-guhyam para mukti-svarūpakam .. 1 ..
Shloka 2
कनारदकुमाराणां व्यासस्य कपिलस्य च ॥ एतेषां च समाजे तैर्निश्चित्य समुदाहृतम्॥२॥

PADACHEDA

क-नारद-कुमाराणाम् व्यासस्य कपिलस्य च ॥ एतेषाम् च समाजे तैः निश्चित्य समुदाहृतम्॥२॥

TRANSLITERATION

ka-nārada-kumārāṇām vyāsasya kapilasya ca .. eteṣām ca samāje taiḥ niścitya samudāhṛtam..2..
Shloka 3
इति ज्ञानं सदा ज्ञेयं सर्वं शिवमयं जगत् ॥ शिवः सर्वमयो ज्ञेयस्सर्वज्ञेन विपश्चिता ॥ ३॥

PADACHEDA

इति ज्ञानम् सदा ज्ञेयम् सर्वम् शिव-मयम् जगत् ॥ शिवः सर्व-मयः ज्ञेयः सर्वज्ञेन विपश्चिता ॥ ३॥

TRANSLITERATION

iti jñānam sadā jñeyam sarvam śiva-mayam jagat .. śivaḥ sarva-mayaḥ jñeyaḥ sarvajñena vipaścitā .. 3..
Shloka 4
आब्रह्मतृणपर्यन्तं यत्किंचिद्दृश्यते जगत् ॥ तत्सर्वं शिव एवास्ति स देवः शिव उच्यते॥४॥

PADACHEDA

आब्रह्मतृण पर्यन्तम् यत् किंचिद् दृश्यते जगत् ॥ तत् सर्वम् शिवः एव अस्ति स देवः शिवः उच्यते॥४॥

TRANSLITERATION

ābrahmatṛṇa paryantam yat kiṃcid dṛśyate jagat .. tat sarvam śivaḥ eva asti sa devaḥ śivaḥ ucyate..4..
Shloka 5
यदेच्छा तस्य जायेत तदा च क्रियते त्विदम् ॥ सर्वं स एव जानाति तं न जानाति कश्चन ॥ ५॥

PADACHEDA

यदा इच्छा तस्य जायेत तदा च क्रियते तु इदम् ॥ सर्वम् सः एव जानाति तम् न जानाति कश्चन ॥ ५॥

TRANSLITERATION

yadā icchā tasya jāyeta tadā ca kriyate tu idam .. sarvam saḥ eva jānāti tam na jānāti kaścana .. 5..
Shloka 6
रचयित्वा स्वयं तच्च प्रविश्य दूरतः स्थितः॥न तत्र च प्रविष्टोसौ निर्लिप्तश्चित्स्वरूपवान् ॥ ६॥

PADACHEDA

रचयित्वा स्वयम् तत् च प्रविश्य दूरतस् स्थितः॥न तत्र च प्रविष्टः असौ निर्लिप्तः चित्-स्व-रूपवान् ॥ ६॥

TRANSLITERATION

racayitvā svayam tat ca praviśya dūratas sthitaḥ..na tatra ca praviṣṭaḥ asau nirliptaḥ cit-sva-rūpavān .. 6..
Shloka 7
यथा च ज्योतिषश्चैव जलादौ प्रतिबिंबता ॥ वस्तुतो न प्रवेशो वै तथैव च शिवः स्वयम्॥७॥

PADACHEDA

यथा च ज्योतिषः च एव जल-आदौ प्रतिबिंब-ता ॥ वस्तुतस् न प्रवेशः वै तथा एव च शिवः स्वयम्॥७॥

TRANSLITERATION

yathā ca jyotiṣaḥ ca eva jala-ādau pratibiṃba-tā .. vastutas na praveśaḥ vai tathā eva ca śivaḥ svayam..7..
Shloka 8
वस्तुतस्तु स्वयं सर्वं क्रमो हि भासते शुभः॥अज्ञानं च मतेर्भेदो नास्त्यन्यच्च द्वयम्पुनः॥८॥

PADACHEDA

वस्तुतस् तु स्वयम् सर्वम् क्रमः हि भासते शुभः॥अज्ञानम् च मतेः भेदः न अस्ति अन्यत् च द्वयम् पुनर्॥८॥

TRANSLITERATION

vastutas tu svayam sarvam kramaḥ hi bhāsate śubhaḥ..ajñānam ca mateḥ bhedaḥ na asti anyat ca dvayam punar..8..
Shloka 9
दर्शनेषु च सर्वेषु मतिभेदः प्रदर्श्यते॥परं वेदान्तिनो नित्यमद्वैतं प्रतिचक्षते॥९॥

PADACHEDA

दर्शनेषु च सर्वेषु मति-भेदः प्रदर्श्यते॥परम् वेदान्तिनः नित्यम् अद्वैतम् प्रतिचक्षते॥९॥

TRANSLITERATION

darśaneṣu ca sarveṣu mati-bhedaḥ pradarśyate..param vedāntinaḥ nityam advaitam praticakṣate..9..
Shloka 10
स्वस्याप्यंशस्य जीवांशो ह्यविद्यामोहितो वशः॥अन्योऽहमिति जानाति तया मुक्तो भवेच्छिवः॥4.43.१०॥

PADACHEDA

स्वस्य अपि अंशस्य जीवांशः हि अविद्या-मोहितः वशः॥अन्यः अहम् इति जानाति तया मुक्तः भवेत् शिवः॥४।४३।१०॥

TRANSLITERATION

svasya api aṃśasya jīvāṃśaḥ hi avidyā-mohitaḥ vaśaḥ..anyaḥ aham iti jānāti tayā muktaḥ bhavet śivaḥ..4.43.10..
Shloka 11
सर्वं व्याप्य शिवः साक्षाद् व्यापकः सर्वजन्तुषु॥चेतनाचेतनेशोपि सर्वत्र शंकरस्स्वयम् ॥ ११॥

PADACHEDA

सर्वम् व्याप्य शिवः साक्षात् व्यापकः सर्व-जन्तुषु॥चेतन-अचेतन-ईशः अपि सर्वत्र शंकरः स्वयम् ॥ ११॥

TRANSLITERATION

sarvam vyāpya śivaḥ sākṣāt vyāpakaḥ sarva-jantuṣu..cetana-acetana-īśaḥ api sarvatra śaṃkaraḥ svayam .. 11..
Shloka 12
उपायं यः करोत्यस्य दर्शनार्थं विचक्षणः॥वेदान्तमार्गमाश्रित्य तद्दर्शनफलं लभेत्॥१२॥

PADACHEDA

उपायम् यः करोति अस्य दर्शन-अर्थम् विचक्षणः॥वेदान्त-मार्गम् आश्रित्य तद्-दर्शन-फलम् लभेत्॥१२॥

TRANSLITERATION

upāyam yaḥ karoti asya darśana-artham vicakṣaṇaḥ..vedānta-mārgam āśritya tad-darśana-phalam labhet..12..
Shloka 13
यथाग्निर्व्यापकश्चैव काष्ठेकाष्ठे च तिष्ठति॥यो वै मंथति तत्काष्ठं स वै पश्यत्यसंशयम्॥१३॥

PADACHEDA

यथा अग्निः व्यापकः च एव काष्ठे काष्ठे च तिष्ठति॥यः वै मंथति तत् काष्ठम् स वै पश्यति असंशयम्॥१३॥

TRANSLITERATION

yathā agniḥ vyāpakaḥ ca eva kāṣṭhe kāṣṭhe ca tiṣṭhati..yaḥ vai maṃthati tat kāṣṭham sa vai paśyati asaṃśayam..13..
Shloka 14
भक्त्यादिसाधनानीह यः करोति विचक्षणः॥स वै पश्यत्यवश्यं हि तं शिवं नात्र संशयः ॥ १४॥

PADACHEDA

भक्ति-आदि-साधनानि इह यः करोति विचक्षणः॥स वै पश्यति अवश्यम् हि तम् शिवम् न अत्र संशयः ॥ १४॥

TRANSLITERATION

bhakti-ādi-sādhanāni iha yaḥ karoti vicakṣaṇaḥ..sa vai paśyati avaśyam hi tam śivam na atra saṃśayaḥ .. 14..
Shloka 15
शिवःशिवःशिवश्चैव नान्यदस्तीति किंचन॥भ्रान्त्या नानास्वरूपो हि भासते शङ्करस्सदा ॥ १५॥

PADACHEDA

शिवः शिवः शिवः च एव न अन्यत् अस्ति इति किंचन॥भ्रान्त्या नाना स्वरूपः हि भासते शङ्करः सदा ॥ १५॥

TRANSLITERATION

śivaḥ śivaḥ śivaḥ ca eva na anyat asti iti kiṃcana..bhrāntyā nānā svarūpaḥ hi bhāsate śaṅkaraḥ sadā .. 15..
Shloka 16
यथा समुद्रो मृच्चैव सुवर्णमथवा पुनः ॥ उपाधितो हि नानात्वं लभते शंकरस्तथा ॥ १६ ॥

PADACHEDA

यथा समुद्रः मृद् च एव सुवर्णम् अथवा पुनर् ॥ उपाधितः हि नानात्वम् लभते शंकरः तथा ॥ १६ ॥

TRANSLITERATION

yathā samudraḥ mṛd ca eva suvarṇam athavā punar .. upādhitaḥ hi nānātvam labhate śaṃkaraḥ tathā .. 16 ..
Shloka 17
कार्यकारणयोर्भेदो वस्तुतो न प्रवर्तते ॥ केवलं भ्रान्तिबुद्ध्यैव तदाभावे स नश्यति ॥ १७ ॥

PADACHEDA

कार्य-कारणयोः भेदः वस्तुतस् न प्रवर्तते ॥ केवलम् भ्रान्ति-बुद्ध्या एव तद्-अभावे स नश्यति ॥ १७ ॥

TRANSLITERATION

kārya-kāraṇayoḥ bhedaḥ vastutas na pravartate .. kevalam bhrānti-buddhyā eva tad-abhāve sa naśyati .. 17 ..
Shloka 18
तदा बीजात्प्ररोहश्च नानात्वं हि प्रकाशयेत् ॥ अन्ते च बीजमेव स्यात्तत्प्ररोहश्च नश्यति ॥ १८ ॥

PADACHEDA

तदा बीजात् प्ररोहः च नानात्वम् हि प्रकाशयेत् ॥ अन्ते च बीजम् एव स्यात् तद्-प्ररोहः च नश्यति ॥ १८ ॥

TRANSLITERATION

tadā bījāt prarohaḥ ca nānātvam hi prakāśayet .. ante ca bījam eva syāt tad-prarohaḥ ca naśyati .. 18 ..
Shloka 19
ज्ञानी च बीजमेव स्यात्प्ररोहो विकृतीर्मता ॥ तन्निवृत्तौ पुनर्ज्ञानी नात्र कार्या विचारणा ॥ १९ ॥

PADACHEDA

ज्ञानी च बीजम् एव स्यात् प्ररोहः विकृतीः मता ॥ तद्-निवृत्तौ पुनर् ज्ञानी न अत्र कार्या विचारणा ॥ १९ ॥

TRANSLITERATION

jñānī ca bījam eva syāt prarohaḥ vikṛtīḥ matā .. tad-nivṛttau punar jñānī na atra kāryā vicāraṇā .. 19 ..
Shloka 20
सर्वं शिवः शिवं सर्वं नास्ति भेदश्च कश्चन ॥ कथं च विविधं पश्यत्येकत्वं च कथं पुनः ॥ 4.43.२० ॥

PADACHEDA

सर्वम् शिवः शिवम् सर्वम् न अस्ति भेदः च कश्चन ॥ कथम् च विविधम् पश्यति एकत्वम् च कथम् पुनर् ॥ ४।४३।२० ॥

TRANSLITERATION

sarvam śivaḥ śivam sarvam na asti bhedaḥ ca kaścana .. katham ca vividham paśyati ekatvam ca katham punar .. 4.43.20 ..
Shloka 21
यथैकं चैव सूर्याख्यं ज्योतिर्नानाविधं जनैः ॥ जलादौ च विशेषेण दृश्यते तत्तथैव सः ॥ २१ ॥

PADACHEDA

यथा एकम् च एव सूर्य-आख्यम् ज्योतिः नानाविधम् जनैः ॥ जल-आदौ च विशेषेण दृश्यते तत् तथा एव सः ॥ २१ ॥

TRANSLITERATION

yathā ekam ca eva sūrya-ākhyam jyotiḥ nānāvidham janaiḥ .. jala-ādau ca viśeṣeṇa dṛśyate tat tathā eva saḥ .. 21 ..
Shloka 22
सर्वत्र व्यापकश्चैव स्पर्शत्वं न विबध्यते ॥ तथैव व्यापको देवो बध्यते न क्वचित्स वै ॥ २२ ॥

PADACHEDA

सर्वत्र व्यापकः च एव स्पर्श-त्वम् न विबध्यते ॥ तथा एव व्यापकः देवः बध्यते न क्वचिद् स वै ॥ २२ ॥

TRANSLITERATION

sarvatra vyāpakaḥ ca eva sparśa-tvam na vibadhyate .. tathā eva vyāpakaḥ devaḥ badhyate na kvacid sa vai .. 22 ..
Shloka 23
साहंकारस्तथा जीवस्तन्मुक्तः शंकरः स्वयम् ॥ जीवस्तुच्छः कर्मभोगो निर्लिप्तः शंकरो महान् ॥ २३ ॥

PADACHEDA

स अहंकारः तथा जीवः तन्मुक्तः शंकरः स्वयम् ॥ जीवः तुच्छः कर्म-भोगः निर्लिप्तः शंकरः महान् ॥ २३ ॥

TRANSLITERATION

sa ahaṃkāraḥ tathā jīvaḥ tanmuktaḥ śaṃkaraḥ svayam .. jīvaḥ tucchaḥ karma-bhogaḥ nirliptaḥ śaṃkaraḥ mahān .. 23 ..
Shloka 24
यथैकं च सुवर्णादि मिलितं रजतादिना ॥ ।४अल्पमूल्यं प्रजायेत तथा जीवोऽप्यहंयुतः ॥ २४ ॥

PADACHEDA

यथा एकम् च सुवर्ण-आदि मिलितम् रजत-आदिना ॥ ।४अल्प-मूल्यम् प्रजायेत तथा जीवः अपि अहंयुतः ॥ २४ ॥

TRANSLITERATION

yathā ekam ca suvarṇa-ādi militam rajata-ādinā .. .4alpa-mūlyam prajāyeta tathā jīvaḥ api ahaṃyutaḥ .. 24 ..
Shloka 25
यथैव हि सुर्वणादि क्षारादेः शोधितं शुभम्॥पूर्ववन्मूल्यतां याति तथा जीवोऽपि संस्कृतेः ॥ २५॥

PADACHEDA

यथा एव हि सुर्वण-आदि क्षार-आदेः शोधितम् शुभम्॥पूर्ववत् मूल्य-ताम् याति तथा जीवः अपि संस्कृतेः ॥ २५॥

TRANSLITERATION

yathā eva hi survaṇa-ādi kṣāra-ādeḥ śodhitam śubham..pūrvavat mūlya-tām yāti tathā jīvaḥ api saṃskṛteḥ .. 25..
Shloka 26
प्रथमं सद्गुरुं प्राप्य भक्तिभाव समन्वितः ॥ शिवबुद्ध्या करोत्युच्चैः पूजनं स्मरणादिकम् ॥ २६ ॥

PADACHEDA

प्रथमम् सत्-गुरुम् प्राप्य भक्ति-भाव-समन्वितः ॥ शिव-बुद्ध्या करोति उच्चैस् पूजनम् स्मरण-आदिकम् ॥ २६ ॥

TRANSLITERATION

prathamam sat-gurum prāpya bhakti-bhāva-samanvitaḥ .. śiva-buddhyā karoti uccais pūjanam smaraṇa-ādikam .. 26 ..
Shloka 27
तद्बुध्या देहतो याति सर्वपापादिको मलः ॥ तदाऽज्ञानं च नश्येत ज्ञानवाञ्जायते यदा ॥ २७ ॥

PADACHEDA

तद्-बुध्या देहतः याति सर्व-पाप-आदिकः मलः ॥ तदा अज्ञानम् च नश्येत ज्ञानवान् जायते यदा ॥ २७ ॥

TRANSLITERATION

tad-budhyā dehataḥ yāti sarva-pāpa-ādikaḥ malaḥ .. tadā ajñānam ca naśyeta jñānavān jāyate yadā .. 27 ..
Shloka 28
तदाहंकारनिर्मुक्तो जीवो निर्मलबुद्धिमान् ॥ शङ्करस्य प्रसादेन प्रयाति शङ्करताम्पुनः ॥ २८॥

PADACHEDA

तदा अहंकार-निर्मुक्तः जीवः निर्मल-बुद्धिमान् ॥ शङ्करस्य प्रसादेन प्रयाति शङ्कर-ताम् पुनर् ॥ २८॥

TRANSLITERATION

tadā ahaṃkāra-nirmuktaḥ jīvaḥ nirmala-buddhimān .. śaṅkarasya prasādena prayāti śaṅkara-tām punar .. 28..
Shloka 29
यथाऽऽदर्शस्वरूपे च स्वीयरूपं प्रदृश्यते ॥ तथा सर्वत्रगं शम्भु पश्यतीति सुनिश्चितम् ॥ २९॥

PADACHEDA

यथा आदर्श-स्वरूपे च स्वीय-रूपम् प्रदृश्यते ॥ तथा सर्वत्रगम् शम्भु पश्यति इति सु निश्चितम् ॥ २९॥

TRANSLITERATION

yathā ādarśa-svarūpe ca svīya-rūpam pradṛśyate .. tathā sarvatragam śambhu paśyati iti su niścitam .. 29..
Shloka 30
जीवन्मुक्तस्य एवासौ देहः शीर्ण शिवे मिलेत् ॥ प्रारब्धवशगो देहस्तद्भिन्नो ज्ञानवान् मतः ॥ 4.43.३० ॥

PADACHEDA

जीवन्मुक्तस्य एव असौ देहः शीर्ण-शिवे मिलेत् ॥ प्रारब्ध-वश-गः देहः तद्-भिन्नः ज्ञानवान् मतः ॥ ४।४३।३० ॥

TRANSLITERATION

jīvanmuktasya eva asau dehaḥ śīrṇa-śive milet .. prārabdha-vaśa-gaḥ dehaḥ tad-bhinnaḥ jñānavān mataḥ .. 4.43.30 ..
Shloka 31
शुभं लब्ध्वा न हृष्येत कुप्येल्लब्ध्वाऽशुभं न हि ॥ द्वंद्वेषु समता यस्य ज्ञानवानुच्यते हि सः ॥ ३१ ॥

PADACHEDA

शुभम् लब्ध्वा न हृष्येत कुप्येत् लब्ध्वा अशुभम् न हि ॥ द्वंद्वेषु सम-ता यस्य ज्ञानवान् उच्यते हि सः ॥ ३१ ॥

TRANSLITERATION

śubham labdhvā na hṛṣyeta kupyet labdhvā aśubham na hi .. dvaṃdveṣu sama-tā yasya jñānavān ucyate hi saḥ .. 31 ..
Shloka 32
आत्मयोगेन तत्त्वानामथवा च विवेकतः ॥ यथा शरीरतो यायाच्छरीरं मुक्तिमिच्छतः ॥ ३२ ॥

PADACHEDA

आत्म-योगेन तत्त्वानाम् अथवा च विवेकतः ॥ यथा शरीरतः यायात् शरीरम् मुक्तिम् इच्छतः ॥ ३२ ॥

TRANSLITERATION

ātma-yogena tattvānām athavā ca vivekataḥ .. yathā śarīrataḥ yāyāt śarīram muktim icchataḥ .. 32 ..
Shloka 33
सदाशिवो विलीयेत मुक्तो विरहमेव च ॥ ज्ञानमूलन्तथाध्यात्म्यं तस्य भक्तिश्शिवस्य च ॥ ३३ ॥

PADACHEDA

सदाशिवः विलीयेत मुक्तः विरहम् एव च ॥ ज्ञान-मूलम् तथा अध्यात्म्यम् तस्य भक्तिः शिवस्य च ॥ ३३ ॥

TRANSLITERATION

sadāśivaḥ vilīyeta muktaḥ viraham eva ca .. jñāna-mūlam tathā adhyātmyam tasya bhaktiḥ śivasya ca .. 33 ..
Shloka 34
भक्तेश्च प्रेम संप्रोक्तं प्रेम्णश्च श्रवणन्तथा ॥ श्रवणाच्चापि सत्संगस्सत्संगाच्च गुरुर्बुधः ॥ ३४॥

PADACHEDA

भक्तेः च प्रेम संप्रोक्तम् प्रेम्णः च श्रवणम् तथा ॥ श्रवणात् च अपि सत्-संगः सत्-संगात् च गुरुः बुधः ॥ ३४॥

TRANSLITERATION

bhakteḥ ca prema saṃproktam premṇaḥ ca śravaṇam tathā .. śravaṇāt ca api sat-saṃgaḥ sat-saṃgāt ca guruḥ budhaḥ .. 34..
Shloka 35
सम्पन्ने च तथा ज्ञाने मुक्तो भवति निश्चितम् ॥ इति चेज्ज्ञानवान्यो वै शंभुमेव सदा भजेत् ॥ ३५॥

PADACHEDA

सम्पन्ने च तथा ज्ञाने मुक्तः भवति निश्चितम् ॥ इति चेद् ज्ञानवान् यः वै शंभुम् एव सदा भजेत् ॥ ३५॥

TRANSLITERATION

sampanne ca tathā jñāne muktaḥ bhavati niścitam .. iti ced jñānavān yaḥ vai śaṃbhum eva sadā bhajet .. 35..
Shloka 36
अनन्यया च भक्त्या वै युक्तः शम्भुं भजेत्पुनः ॥ अन्ते च मुक्तिमायाति नात्र कार्या विचारणा ॥ ३६॥

PADACHEDA

अनन्यया च भक्त्या वै युक्तः शम्भुम् भजेत् पुनर् ॥ अन्ते च मुक्तिम् आयाति न अत्र कार्या विचारणा ॥ ३६॥

TRANSLITERATION

ananyayā ca bhaktyā vai yuktaḥ śambhum bhajet punar .. ante ca muktim āyāti na atra kāryā vicāraṇā .. 36..
Shloka 37
अतोऽधिको न देवोऽस्ति मुक्तिप्राप्त्यै च शंकरात्॥शरणं प्राप्य यश्चैव संसाराद्विनिवर्तते ॥ ३७ ॥

PADACHEDA

अतस् अधिकः न देवः अस्ति मुक्ति-प्राप्त्यै च शंकरात्॥शरणम् प्राप्य यः च एव संसारात् विनिवर्तते ॥ ३७ ॥

TRANSLITERATION

atas adhikaḥ na devaḥ asti mukti-prāptyai ca śaṃkarāt..śaraṇam prāpya yaḥ ca eva saṃsārāt vinivartate .. 37 ..
Shloka 38
इति मे विविधं वाक्यमृषीणां च समागतैः ॥ निश्चित्य कथितं विप्रा धिया धार्यं प्रयत्नतः ॥ ३८ ॥

PADACHEDA

इति मे विविधम् वाक्यम् ऋषीणाम् च समागतैः ॥ निश्चित्य कथितम् विप्राः धिया धार्यम् प्रयत्नतः ॥ ३८ ॥

TRANSLITERATION

iti me vividham vākyam ṛṣīṇām ca samāgataiḥ .. niścitya kathitam viprāḥ dhiyā dhāryam prayatnataḥ .. 38 ..
Shloka 39
प्रथमं विष्णवे दत्तं शंभुना लिंगसन्मुखे ॥ विष्णुना ब्रह्मणे दत्तं ब्रह्मणा सनकादिषु ॥ ३९ ॥

PADACHEDA

प्रथमम् विष्णवे दत्तम् शंभुना लिंग-सत्-मुखे ॥ विष्णुना ब्रह्मणे दत्तम् ब्रह्मणा सनक-आदिषु ॥ ३९ ॥

TRANSLITERATION

prathamam viṣṇave dattam śaṃbhunā liṃga-sat-mukhe .. viṣṇunā brahmaṇe dattam brahmaṇā sanaka-ādiṣu .. 39 ..
Shloka 40
नारदाय ततः प्रोक्तं तज्ज्ञानं सनकादिभिः ॥ व्यासाय नारदेनोक्तं तेन मह्यं कृपालुना ॥ 4.43.४० ॥

PADACHEDA

नारदाय ततस् प्रोक्तम् तत् ज्ञानम् सनक-आदिभिः ॥ व्यासाय नारदेन उक्तम् तेन मह्यम् कृपालुना ॥ ४।४३।४० ॥

TRANSLITERATION

nāradāya tatas proktam tat jñānam sanaka-ādibhiḥ .. vyāsāya nāradena uktam tena mahyam kṛpālunā .. 4.43.40 ..
Shloka 41
मया चैव भवद्भ्यश्च भवद्भिर्लोकहेतवे ॥ स्थापनीयं प्रयत्नेन शिवप्राप्तिकरं च तत् ॥ ४१ ॥

PADACHEDA

मया च एव भवद्भ्यः च भवद्भिः लोक-हेतवे ॥ स्थापनीयम् प्रयत्नेन शिव-प्राप्ति-करम् च तत् ॥ ४१ ॥

TRANSLITERATION

mayā ca eva bhavadbhyaḥ ca bhavadbhiḥ loka-hetave .. sthāpanīyam prayatnena śiva-prāpti-karam ca tat .. 41 ..
Shloka 42
इति वश्च समाख्यातं यत्पृष्टोऽहं मुनीश्वराः ॥ गोपनीयं प्रयत्नेन किमन्यच्छ्रोतुमिच्छथ ॥ ४२ ॥

PADACHEDA

इति वः च समाख्यातम् यत् पृष्टः अहम् मुनि-ईश्वराः ॥ गोपनीयम् प्रयत्नेन किम् अन्यत् श्रोतुम् इच्छथ ॥ ४२ ॥

TRANSLITERATION

iti vaḥ ca samākhyātam yat pṛṣṭaḥ aham muni-īśvarāḥ .. gopanīyam prayatnena kim anyat śrotum icchatha .. 42 ..
Shloka 43
व्यास उवाच ।।
एतच्छुत्वा तु ऋषय आनन्दं परमं गताः ॥ हर्षगद्गदया वाचा नत्वा ते तुष्टुवुर्मुहुः ॥ ४३॥

PADACHEDA

एतत् शुत्वा तु ऋषयः आनन्दम् परमम् गताः ॥ हर्ष-गद्गदया वाचा नत्वा ते तुष्टुवुः मुहुर् ॥ ४३॥

TRANSLITERATION

etat śutvā tu ṛṣayaḥ ānandam paramam gatāḥ .. harṣa-gadgadayā vācā natvā te tuṣṭuvuḥ muhur .. 43..
Shloka 44
ऋषय ऊचुः
व्यासशिष्य नमस्तेऽस्तु धन्यस्त्वं शैवसत्तमः ॥ श्रावितं नः परं वस्तु शैवं ज्ञानमनुत्तमम् ॥ ४४॥

PADACHEDA

व्यास-शिष्य नमः ते अस्तु धन्यः त्वम् शैव-सत्तमः ॥ श्रावितम् नः परम् वस्तु शैवम् ज्ञानम् अनुत्तमम् ॥ ४४॥

TRANSLITERATION

vyāsa-śiṣya namaḥ te astu dhanyaḥ tvam śaiva-sattamaḥ .. śrāvitam naḥ param vastu śaivam jñānam anuttamam .. 44..
Shloka 45
अस्माकं चेतसो भ्रान्तिर्गता हि कृपया तव ॥ सन्तुष्टाश्शिवसज्ज्ञानं प्राप्य त्वत्तो विमुक्तिदम् ॥ ४५॥

PADACHEDA

अस्माकम् चेतसः भ्रान्तिः गता हि कृपया तव ॥ सन्तुष्टाः शिव-सत्-ज्ञानम् प्राप्य त्वत्तः विमुक्ति-दम् ॥ ४५॥

TRANSLITERATION

asmākam cetasaḥ bhrāntiḥ gatā hi kṛpayā tava .. santuṣṭāḥ śiva-sat-jñānam prāpya tvattaḥ vimukti-dam .. 45..
Shloka 46
सूत उवाच ।।
नास्तिकाय न वक्तव्यमश्रद्धाय शठाय च॥अभक्ताय महेशस्य न चाशुश्रुषवे द्विजाः॥४६॥

PADACHEDA

नास्तिकाय न वक्तव्यम् अश्रद्धाय शठाय च॥अ भक्ताय महेशस्य न च अ शुश्रुषवे द्विजाः॥४६॥

TRANSLITERATION

nāstikāya na vaktavyam aśraddhāya śaṭhāya ca..a bhaktāya maheśasya na ca a śuśruṣave dvijāḥ..46..
Shloka 47
इतिहासपुराणानि वेदाच्छास्त्राणि चासकृत् ॥ विचार्य्योद्धृत्य तत्सारं मह्यं व्यासेन भाषितम् ॥ ४७ ॥

PADACHEDA

इतिहास-पुराणानि वेदात् शास्त्राणि च असकृत् ॥ विचार्य्य उद्धृत्य तद्-सारम् मह्यम् व्यासेन भाषितम् ॥ ४७ ॥

TRANSLITERATION

itihāsa-purāṇāni vedāt śāstrāṇi ca asakṛt .. vicāryya uddhṛtya tad-sāram mahyam vyāsena bhāṣitam .. 47 ..
Shloka 48
एतच्छ्रुत्वा ह्येकवारं भवेत्पापं हि भस्मसात् ॥ अभक्तो भक्तिमाप्नोति भक्तस्य भक्तिवर्द्धनम्॥४८॥

PADACHEDA

एतत् श्रुत्वा हि एक-वारम् भवेत् पापम् हि भस्मसात् ॥ अभक्तः भक्तिम् आप्नोति भक्तस्य भक्ति-वर्द्धनम्॥४८॥

TRANSLITERATION

etat śrutvā hi eka-vāram bhavet pāpam hi bhasmasāt .. abhaktaḥ bhaktim āpnoti bhaktasya bhakti-varddhanam..48..
Shloka 49
पुनश्श्रुते च सद्भक्तिर्मुक्तिस्स्याच्च श्रुते पुनः॥तस्मात्पुनःपुनश्श्राव्यं भुक्तिमुक्तिफलेप्सुभिः॥४९॥

PADACHEDA

पुनर् श्रुते च सत्-भक्तिः मुक्तिः स्यात् च श्रुते पुनर्॥तस्मात् पुनर् पुनर् श्राव्यम् भुक्ति-मुक्ति-फल-ईप्सुभिः॥४९॥

TRANSLITERATION

punar śrute ca sat-bhaktiḥ muktiḥ syāt ca śrute punar..tasmāt punar punar śrāvyam bhukti-mukti-phala-īpsubhiḥ..49..
Shloka 50
आवृत्तयः पंच कार्याः समुद्दिश्य फलं परम्॥तत्प्राप्नोति न सन्देहो व्यासस्य वचनं त्विदम्॥4.43.५०॥

PADACHEDA

आवृत्तयः पंच कार्याः समुद्दिश्य फलम् परम्॥तत् प्राप्नोति न सन्देहः व्यासस्य वचनम् तु इदम्॥४।४३।५०॥

TRANSLITERATION

āvṛttayaḥ paṃca kāryāḥ samuddiśya phalam param..tat prāpnoti na sandehaḥ vyāsasya vacanam tu idam..4.43.50..
Shloka 51
न दुर्लभं हि तस्यैव येनेदं श्रुतमुत्तमम् ॥ पंचकृत्वस्तदावृत्त्या लभ्यते शिवदर्शनम्॥५१॥

PADACHEDA

न दुर्लभम् हि तस्य एव येन इदम् श्रुतम् उत्तमम् ॥ पंच-कृत्वस् तद्-आवृत्त्या लभ्यते शिव-दर्शनम्॥५१॥

TRANSLITERATION

na durlabham hi tasya eva yena idam śrutam uttamam .. paṃca-kṛtvas tad-āvṛttyā labhyate śiva-darśanam..51..
Shloka 52
पुरातनाश्च राजानो विप्रा वैश्याश्च सत्तमाः ॥ इदं श्रुत्वा पंचकृत्वो धिया सिद्धिं परां गताः ॥ ५२ ॥

PADACHEDA

पुरातनाः च राजानः विप्राः वैश्याः च सत्तमाः ॥ इदम् श्रुत्वा पंच-कृत्वस् धिया सिद्धिम् पराम् गताः ॥ ५२ ॥

TRANSLITERATION

purātanāḥ ca rājānaḥ viprāḥ vaiśyāḥ ca sattamāḥ .. idam śrutvā paṃca-kṛtvas dhiyā siddhim parām gatāḥ .. 52 ..
Shloka 53
श्रोष्यत्यद्यापि यश्चेदं मानवो भक्तितत्परः ॥ विज्ञानं शिवसंज्ञं वै भुक्तिं मुक्तिं लभेच्च सः ॥ ५३ ॥

PADACHEDA

श्रोष्यति अद्य अपि यः च इदम् मानवः भक्ति-तत्परः ॥ विज्ञानम् शिव-संज्ञम् वै भुक्तिम् मुक्तिम् लभेत् च सः ॥ ५३ ॥

TRANSLITERATION

śroṣyati adya api yaḥ ca idam mānavaḥ bhakti-tatparaḥ .. vijñānam śiva-saṃjñam vai bhuktim muktim labhet ca saḥ .. 53 ..
Shloka 54
व्यास उवाच ।।
इति तद्वचनं श्रुत्वा परमानन्दमागताः ॥ समानर्चुश्च ते भूतं नानावस्तुभिरादरात ॥ ५४॥

PADACHEDA

इति तत् वचनम् श्रुत्वा परम-आनन्दम् आगताः ॥ समानर्चुः च ते भूतम् नाना वस्तुभिः आदरात ॥ ५४॥

TRANSLITERATION

iti tat vacanam śrutvā parama-ānandam āgatāḥ .. samānarcuḥ ca te bhūtam nānā vastubhiḥ ādarāta .. 54..
Shloka 55
नमस्कारैः स्तवैश्चैव स्वस्तिवाचनपूर्वकम्॥आशीर्भिर्वर्द्धयामासुः संतुष्टाश्छिन्नसंशयाः ॥ ५५ ॥

PADACHEDA

नमस्कारैः स्तवैः च एव स्वस्तिवाचन-पूर्वकम्॥आशीर्भिः वर्द्धयामासुः संतुष्टाः छिन्न-संशयाः ॥ ५५ ॥

TRANSLITERATION

namaskāraiḥ stavaiḥ ca eva svastivācana-pūrvakam..āśīrbhiḥ varddhayāmāsuḥ saṃtuṣṭāḥ chinna-saṃśayāḥ .. 55 ..
Shloka 56
परस्परं च संतुष्टाः सूतस्ते च सुबुद्धयः ॥ शंभुं देवं परं मत्वा नमंति स्म भजंति च ॥ ५६ ॥

PADACHEDA

परस्परम् च संतुष्टाः सूतः ते च सु बुद्धयः ॥ शंभुम् देवम् परम् मत्वा नमंति स्म भजंति च ॥ ५६ ॥

TRANSLITERATION

parasparam ca saṃtuṣṭāḥ sūtaḥ te ca su buddhayaḥ .. śaṃbhum devam param matvā namaṃti sma bhajaṃti ca .. 56 ..
Shloka 57
एतच्छिवसुविज्ञानं शिवस्यातिप्रियं महत् ॥ भुक्तिमुक्तिप्रदं दिव्यं शिवभक्तिविवर्द्धनम् ॥ ५७॥

PADACHEDA

एतत् शिव-सु विज्ञानम् शिवस्य अति प्रियम् महत् ॥ भुक्ति-मुक्ति-प्रदम् दिव्यम् शिव-भक्ति-विवर्द्धनम् ॥ ५७॥

TRANSLITERATION

etat śiva-su vijñānam śivasya ati priyam mahat .. bhukti-mukti-pradam divyam śiva-bhakti-vivarddhanam .. 57..
Shloka 58
इयं हि संहिता पुण्या कोटिरुद्राह्वया परा॥चतुर्थी शिव पुराणस्य कथिता मे मुदावहा ॥ ५८॥

PADACHEDA

इयम् हि संहिता पुण्या कोटि-रुद्र-आह्वया परा॥चतुर्थी शिव-पुराणस्य कथिता मे मुदावहा ॥ ५८॥

TRANSLITERATION

iyam hi saṃhitā puṇyā koṭi-rudra-āhvayā parā..caturthī śiva-purāṇasya kathitā me mudāvahā .. 58..
Shloka 59
एतां यः शृणुयाद्भक्त्या श्रावयेद्वा समाहितः ॥ स भुक्त्वेहाखिलान्भोगानंते परगतिं लभेत् ॥ ॥ ५९ ॥

PADACHEDA

एताम् यः शृणुयात् भक्त्या श्रावयेत् वा समाहितः ॥ स भुक्त्वा इह अखिलान् भोगान् अन्ते पर-गतिम् लभेत् ॥ ॥ ५९ ॥

TRANSLITERATION

etām yaḥ śṛṇuyāt bhaktyā śrāvayet vā samāhitaḥ .. sa bhuktvā iha akhilān bhogān ante para-gatim labhet .. .. 59 ..
Shloka 60
इति श्रीशिवमहापुराणे चतुर्विंशतिसाहस्र्यां वैयासिक्यां संहितायां तदन्तर्गतायां चतुर्थ्यां कोटिरुद्रसंहितायां ज्ञाननिरूपणं नाम त्रिचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ ४३ ॥

PADACHEDA

इति श्री-शिव-महापुराणे चतुर्विंशति-साहस्र्याम् वैयासिक्याम् संहितायाम् तद्-अन्तर्गतायाम् चतुर्थ्याम् कोटिरुद्रसंहितायाम् ज्ञाननिरूपणम् नाम त्रिचत्वारिंशः अध्यायः ॥ ४३ ॥

TRANSLITERATION

iti śrī-śiva-mahāpurāṇe caturviṃśati-sāhasryām vaiyāsikyām saṃhitāyām tad-antargatāyām caturthyām koṭirudrasaṃhitāyām jñānanirūpaṇam nāma tricatvāriṃśaḥ adhyāyaḥ .. 43 ..
Shloka 61
॥ समाप्तेयं शिवमहापुराणान्तर्गतकोटिरुद्रसंहिता चतुर्थी ॥ ॥ ॥ ॥

PADACHEDA

॥ समाप्ता इयम् शिव-महापुराण-अन्तर्गत-कोटिरुद्रसंहिता चतुर्थी ॥ ॥ ॥ ॥

TRANSLITERATION

.. samāptā iyam śiva-mahāpurāṇa-antargata-koṭirudrasaṃhitā caturthī .. .. .. ..
Shloka 62
इति चतुर्थों कोटिरुद्रसंहिता ॥४॥

PADACHEDA

इति कोटिरुद्रसंहिता ॥४॥

TRANSLITERATION

iti koṭirudrasaṃhitā ..4..

Add to Playlist

Practice Later

No Playlist Found

Create a Verse Post


Shloka QR Code

🔗

🪔 Powered by Gyaandweep.com

namo namaḥ!

भाषा चुने (Choose Language)

नमो नमः

Practice 100+ Vedic scriptures and 1000s of chants — one verse at a time.

Sign In